Anda Kata Itu Maklumat Peribadi, Tapi LHDN Kata Itu Bukti! Siapa Sebenarnya Yang Menentukan?

Tahukah anda? Bila LHDN meminta senarai pelanggan anda, bolehkah anda menolaknya? Jika alasan anda ialah “mematuhi Akta Perlindungan Data Peribadi”, adakah ia cukup kuat untuk menolak kewajipan mendedahkan maklumat di bawah Akta Cukai Pendapatan? Lebih mengejutkan, walaupun anda memohon semakan kehakiman (Judicial Review), jika anda terlepas tarikh akhir, anda mungkin langsung tidak berpeluang untuk didengari!

Ini bukan situasi rekaan, tetapi satu pertarungan undang-undang sebenar oleh sebuah syarikat korporat besar — sebuah pertembungan secara langsung antara hak perlindungan data peribadi dan kuasa penguatkuasaan cukai, yang akhirnya dibicarakan di Mahkamah Persekutuan dan berakhir dengan kekalahan syarikat tersebut serta perintah membayar RM30,000 kepada LHDN. Kes ini wajar dijadikan perhatian utama oleh mana-mana pemilik perniagaan yang menyimpan data pelanggan, mengurus sistem keahlian atau melaksanakan program kesetiaan pelanggan.

Adakah LHDN Berhak Meminta Maklumat Pelanggan Anda? Dua Undang-undang Bertembung Secara Terus

Isu pokok dalam pertikaian ini adalah konflik antara dua undang-undang:

Di satu pihak, Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 (PDPA) melalui Seksyen 5, 6 dan 39 menetapkan bahawa sesuatu maklumat peribadi tidak boleh didedahkan kepada pihak ketiga tanpa persetujuan subjek data, kecuali jika terdapat pengecualian undang-undang.

Di pihak lain, Seksyen 81 Akta Cukai Pendapatan 1967 (ITA) memberi kuasa kepada Ketua Pengarah LHDN untuk mengarahkan mana-mana individu atau organisasi supaya menyerahkan sebarang maklumat berkaitan percukaian.

Secara spesifik, Seksyen 39(b)(ii) PDPA membenarkan pendedahan tanpa persetujuan apabila diwajibkan oleh undang-undang — dan Seksyen 81 ITA menjadi asas kuasa LHDN.

Soalnya: Apabila LHDN mengarahkan anda menyerahkan maklumat pelanggan di bawah Seksyen 81 ITA dan anda menolak dengan alasan PDPA — undang-undang mana yang terpakai?

Antara Syarikat vs LHDN: Satu E-mel ‘Forward’ Menjadi Punca Litigasi

Pada tahun 2018, LHDN menghantar permintaan rasmi kepada sebuah syarikat agar menyerahkan senarai ahli program kesetiaan pelanggan mereka. Syarikat itu menolak atas alasan melanggar PDPA kerana melibatkan data peribadi berjuta-juta pelanggan.

LHDN kemudian merujuk perkara ini kepada Pesuruhjaya Perlindungan Data Peribadi. Pada 8 November 2019, pejabat Pesuruhjaya membalas menyatakan bahawa berdasarkan Seksyen 39(b)(ii) PDPA, permintaan LHDN adalah sah di sisi undang-undang dan tidak melanggar PDPA.

Pada 12 November, surat tersebut dihantar semula (forward) oleh LHDN kepada syarikat. Empat hari kemudian, syarikat memfailkan permohonan semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi, dengan hujah bahawa e-mel bertarikh 12 November adalah satu keputusan pentadbiran rasmi, yang wajar disemak oleh mahkamah.

Pada tahun 2020, Mahkamah Tinggi menerima permohonan itu. Syarikat berpendapat bahawa surat-surat LHDN sebelum ini hanyalah “permintaan” dan bukan “keputusan rasmi”, manakala e-mel 12 November adalah tindakan pentadbiran yang sah.

Namun, apabila kes ini dibawa ke Mahkamah Rayuan, pandangan berubah. Mahkamah menyatakan bahawa tindakan pentadbiran sebenar yang sah telah berlaku lebih awal — iaitu menerusi surat-surat LHDN sejak November 2018 dan April-Mei 2019. Justeru, permohonan semakan kehakiman syarikat adalah lewat.

Akhirnya, pada 11 Mac 2025, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan kebenaran untuk merayu, atas alasan bahawa permohonan itu telah melepasi masa, dan prinsip undang-undang yang dibangkitkan sudah pun mantap dan tidak perlu ditentukan semula. Syarikat diarahkan membayar RM30,000 kepada LHDN sebagai kos.

Lima Pengajaran Penting Buat Pemilik Perniagaan

1. Kuasa percukaian dan hak perlindungan data ada ruang pertembungan — PDPA tidak boleh digunakan secara mutlak untuk menolak permintaan di bawah ITA.
2. Takrif “keputusan pentadbiran” bukan bergantung kepada tafsiran syarikat, tetapi kepada bila tindakan itu pertama kali memberi kesan undang-undang.
3. PDPA bukan perisai mutlak — terdapat pengecualian yang sah, dan audit cukai merupakan salah satu daripadanya.
4. Kesilapan prosedur lebih bahaya daripada pertikaian kandungan — jika terlepas tempoh, walau anda di pihak yang benar sekalipun, mahkamah tidak akan menilai merit.
5. Tanggungjawab melindungi data dan mematuhi undang-undang cukai mesti seimbang — bina sistem pematuhan berganda (dual compliance mechanism).

Apa yang Boleh Dilakukan oleh Syarikat untuk Mencegah Risiko Sebegini?

• Rangka dasar dalaman yang secara jelas menyatakan bagaimana menangani arahan di bawah Seksyen 81 ITA;
• Libatkan peguam cukai dan penasihat PDPA secara bersama, untuk dapatkan pendapat bertulis sebelum sebarang pendedahan;
• Wujudkan sistem pemantauan pematuhan berasaskan masa, agar segala arahan kerajaan dijawab dalam tempoh sah;
• Sekiranya wujud kekeliruan atau risiko litigasi, pertimbangkan mohon Private Ruling atau panduan kehakiman awal;
• Latih staf utama dalam unit cukai, undang-undang dan IT untuk memahami hubungan PDPA–ITA.

Membantu Anda Menyeimbangkan Perlindungan Data dan Tanggungjawab Cukai

Dalam era digital di mana operasi bergantung sepenuhnya kepada data pelanggan, isu “privasi vs percukaian” tidak boleh diambil ringan. Salah langkah sedikit boleh menjerumuskan syarikat ke dalam pertikaian undang-undang yang panjang dan mahal.

Seperti yang dibuktikan dalam kes ini, jika data pelanggan diminta oleh LHDN berdasarkan ITA dan anda menolak atas alasan PDPA, dan anda pula gagal bertindak dalam tempoh masa yang ditetapkan — kerugian bukan hanya dari segi perundangan, tetapi juga reputasi.

Bahagian Cukai Humanology terdiri daripada gabungan pakar bekas pegawai LHDN, pakar pematuhan data, peguam percukaian dan penasihat syarikat yang berpengalaman dalam pengurusan risiko lintas-undang-undang.

Kami mampu:

• Menilai sama ada permintaan LHDN adalah sah di bawah ITA;
• Semak semula dasar dalaman data anda untuk sejajarkan dengan prinsip pematuhan dwifungsi;
• Sediakan pendapat undang-undang bertulis untuk mengesahkan asas tindakan anda;
• Berunding dengan LHDN atau Pesuruhjaya PDPA bagi pihak anda untuk pelarasan alternatif atau penyelesaian luar mahkamah;
• Bantu sediakan permohonan semakan kehakiman dengan lengkap, termasuk strategi bukti dan garis masa tindakan;
• Melatih pasukan dalaman anda agar dapat bertindak cepat dan patuh jika berlaku pertindanan undang-undang.

Kami percaya pematuhan tidak semestinya bermaksud kompromi. Melalui rekaan sistematik dan strategi awal, data anda boleh dilindungi dan kewajipan cukai anda boleh dipenuhi secara serentak.

Kami bukan penasihat krisis — kami adalah rakan strategi sebelum krisis bermula.

Anda fikir anda sedang melindungi privasi pelanggan, tetapi bagi LHDN, anda menghalang siasatan.

Undang-undang bukan soal siapa lebih besar — tetapi siapa yang bertindak tepat, cukup masa, dan mengikut prosedur. Jangan biarkan satu e-mel yang anda pandang remeh menjadi punca mahkamah mengisytiharkan anda lewat.

Patuh undang-undang itu asas; patuh prosedur itu strategi.