Tahukah anda? Walaupun dana yang diterima berasal daripada kerajaan, sekiranya penggunaannya tidak dilaporkan dengan jelas atau tujuan penggunaannya tidak diasingkan dengan betul semasa pemfailan cukai, bukan sahaja ia mungkin tidak dibenarkan sebagai potongan cukai, malah anda boleh dikenakan penalti dan cukai tambahan! Yang lebih mengejutkan, risiko ini bukan berpunca daripada cubaan mengelak cukai, tetapi daripada kesilapan dalam menguruskan aspek percukaian bantuan kerajaan.
Ini adalah kisah sebenar yang dialami oleh sebuah syarikat pemaju hartanah. Mereka pada mulanya menyangka bahawa dana bantuan kerajaan sebanyak RM100 juta adalah sebahagian daripada insentif pembangunan, dan oleh itu bukan sahaja tidak dikenakan cukai, tetapi segala perbelanjaan berkaitan projek boleh dituntut sebagai potongan cukai. Namun, LHDN mempunyai tafsiran yang berbeza dan dalam masa tiga tahun mengeluarkan beberapa notis tambahan cukai dan penalti, yang akhirnya membawa kepada satu pertempuran undang-undang yang berpanjangan.
Apa Kata Undang-Undang Cukai? Dana Kerajaan Tidak Dikenakan Cukai ≠ Perbelanjaan Layak Potongan Cukai!
Kerajaan Malaysia memang menawarkan dana bantuan melalui pelbagai skim seperti Facilitation Fund untuk menyokong projek perumahan awam oleh sektor swasta. Namun dari perspektif percukaian, pengecualian cukai terhadap dana tersebut adalah satu perkara, manakala kelayakan untuk menuntut potongan cukai ke atas perbelanjaan projek adalah perkara yang lain.
Menurut Perintah Pengecualian Cukai Pendapatan P.U.(A) 207/2006, walaupun dana kerajaan dikecualikan daripada cukai pendapatan syarikat, perenggan 3(1) dan 3(2) secara jelas menyatakan bahawa perbelanjaan yang dibiayai oleh dana tersebut tidak boleh dituntut sebagai potongan cukai. Dalam kata lain, syarikat tidak boleh menikmati dua kelebihan serentak — pengecualian cukai ke atas dana dan potongan cukai ke atas perbelanjaan yang menggunakan dana yang sama. Jika dilakukan, ia dianggap sebagai “manfaat berganda”.
LHDN menggunakan peruntukan ini semasa menjalankan audit ke atas pemaju tersebut, mempersoalkan kos pembangunan yang mereka laporkan bagi tahun taksiran 2016 hingga 2018.
Semuanya Bermula Dengan “Dana Telah Diterima”
“Kita dah terima RM100 juta daripada kerajaan, bolehlah kita mulakan projek dengan tenang.” Begitulah kata Ketua Kewangan, Arwin, semasa projek dilancarkan.
Dana tersebut diberikan sebagai bantuan untuk menampung jurang antara kos pembangunan (GDC) dan hasil jualan yang dijangka (GDV) bagi projek perumahan awam. Syarikat memasukkan dana ini ke dalam akaun khas dan menggunakannya untuk kerja-kerja pembinaan, meratakan tanah, penyediaan infrastruktur, dan sebagainya.
Beberapa tahun kemudian, syarikat mengemukakan penyata cukai seperti biasa dan menyenaraikan kos projek sebagai perbelanjaan yang layak ditolak. Namun, satu hari mereka menerima notis tambahan cukai daripada LHDN.
“Perbelanjaan ini berasal daripada dana kerajaan, jadi tidak layak sebagai potongan cukai,” kata pegawai audit LHDN semasa mesyuarat.
Konflik Cukai Bermula: Lima Isu Utama Timbul
Sejurus menerima notis audit, syarikat segera mengadakan mesyuarat tergempar. Ketua Kewangan menegaskan: “Dana ini memang digunakan untuk projek, kenapa pula tak boleh ditolak daripada cukai?”
Syarikat mempertahankan pendiriannya bahawa dana kerajaan itu diberikan untuk menampung kekurangan pembiayaan projek dan bukannya untuk membiayai perbelanjaan secara langsung. Malah, struktur penggunaan dana itu tidak sejajar secara langsung dengan bahagian dana yang dibiayai secara dalaman. Tambahan pula, pada tahun 2018, syarikat telah menandatangani perjanjian penyelesaian menyeluruh (Global Settlement Agreement) dengan LHDN, yang seharusnya menamatkan sebarang pertikaian audit pada masa itu.
“Kami syarikat yang mematuhi undang-undang sejak awal. Adakah ini tidak melanggar prinsip ‘legitimate expectation’?” tanya peguam syarikat dalam mesyuarat. Beliau berhujah bahawa prinsip keadilan dan proporsionaliti perlu dipakai, dan tidak wajar hanya bergantung kepada tafsiran literal undang-undang.
Namun, LHDN tetap dengan pendiriannya. Menurut mereka, penggunaan dana sebanyak RM104.2 juta adalah jelas — semuanya digunakan untuk projek tersebut. Transaksi bank, audit, dan dokumentasi lengkap membuktikannya. Maka, berdasarkan P.U.(A) 207/2006, kesemua perbelanjaan yang dibiayai oleh dana kerajaan tidak boleh dituntut sebagai potongan cukai. Ini adalah prinsip asas perundangan cukai yang tidak boleh diketepikan hanya kerana tafsiran sepihak syarikat.
LHDN juga berhujah bahawa Mahkamah Tinggi tidak seharusnya membuat keputusan fakta — bidang ini milik eksklusif Tribunal Cukai (SCIT). Tindakan syarikat memfailkan semakan kehakiman tanpa melalui SCIT dianggap sebagai penyalahgunaan proses. Tambahan pula, perjanjian penyelesaian terdahulu tidak menyentuh isu “dana kerajaan”, oleh itu LHDN berhak menjalankan audit semula dan mengeluarkan notis cukai.
Kes Berkembang: Dari Kemenangan di Mahkamah Tinggi ke Kekalahan di Mahkamah Rayuan
Pada peringkat awal, Mahkamah Tinggi memihak kepada syarikat, membatalkan keputusan tambahan cukai atas alasan “prosedur tidak adil” dan pelanggaran “legitimate expectation”. Namun, LHDN tidak berpuas hati dan membawa kes ke Mahkamah Rayuan.
Pada 13 Mac 2025, Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi telah bertindak melampaui bidang kuasanya kerana membuat keputusan tanpa bukti penuh. Oleh itu, keputusan asal dibatalkan dan LHDN diberi kuasa untuk mengutip cukai tambahan serta mengenakan penalti. Syarikat juga diperintahkan membayar kos mahkamah sebanyak RM30,000.
Apa Yang Boleh Dipelajari Oleh Para Pemilik Perniagaan?
Kes ini memberikan pengajaran penting:
Dana kerajaan walaupun tidak dikenakan cukai, penggunaannya mesti jelas dan patuh kepada undang-undang;
Perbelanjaan yang dibiayai oleh kerajaan tidak boleh dianggap sama seperti kos operasi biasa;
Struktur kewangan projek mesti sejajar dengan strategi pematuhan cukai;
Menandatangani perjanjian dengan LHDN tidak bermakna perlindungan mutlak — semua isu mesti disebut dengan jelas;
Semasa memfailkan cukai, perlu disimpan bukti lengkap dan pernyataan penggunaan dana yang telus.
Bagaimana Mengelak Risiko Seumpama Ini?
Syarikat boleh mengambil langkah-langkah berikut:
Buat penilaian kesan cukai sebelum menerima sebarang dana kerajaan;
Wujudkan mekanisme pengurusan akaun berasingan untuk memantau penggunaan dana tersebut;
Bezakan dengan jelas antara dana kerajaan dan dana syarikat sendiri semasa laporan cukai;
Untuk isu tidak jelas, mohon Private Ruling daripada LHDN;
Bentuk strategi pematuhan cukai menyeluruh bersama penasihat cukai;
Sediakan dokumentasi lengkap bersama peguam dan akauntan.
Humanology: Rakan Strategik Anda Dalam Menangani Isu Cukai Berkaitan Dana Kerajaan
Ramai syarikat tersilap menganggap bahawa selepas menerima dana, membelanjakannya, dan menyediakan laporan kewangan, semuanya akan berjalan lancar. Tetapi apabila notis tambahan cukai tiba, barulah mereka sedar — dana kerajaan bukan lesen automatik untuk potongan cukai.
Seperti ditunjukkan dalam kes ini, perbelanjaan yang tidak dipisahkan dengan jelas boleh membawa kepada tuntutan cukai tambahan, penalti, dan proses undang-undang yang memakan masa. Namun semua ini boleh dicegah dengan perancangan yang betul.
Humanology menyediakan:
Reka bentuk struktur kewangan untuk membezakan antara dana kerajaan dan dana syarikat;
Semakan dan penambahbaikan perjanjian dan kontrak berkaitan projek;
Penyediaan memorandum pendapat undang-undang dan penilaian risiko;
Sistem pemantauan aliran perbelanjaan khusus dan templat laporan cukai standard;
Perundingan semasa audit bagi membantu komunikasi dengan LHDN;
Latihan dalaman berkenaan isu “Dana Kerajaan × Cukai Syarikat”.
Kami bukan hanya muncul selepas anda bermasalah, tetapi sejak awal perancangan dana projek, sebelum invois pertama dikeluarkan — kami sudah bersedia untuk membantu.
Tidak Semua Dana Kerajaan Adalah “Percuma”
Anda sangka dapat dana, boleh belanja dengan tenang. Anda fikir tak kena cukai, boleh terus tuntut potongan. Anda yakin selesai menandatangani perjanjian, semua selesai — tapi tanpa pematuhan yang betul, semuanya boleh kembali kepada titik mula. Dana itu datang dari kerajaan, tetapi pematuhan tanggungjawab anda.